Asma Tarım

Aşılı Asma Fidanı

Bağcılıkta Fidan Seçimi ve Fidan Dikimi

Fidan Seçimi ve Fidan Dikimi

  • Hangi fidan tipi seçilirse seçilsin aşağıdaki noktalara dikkat edilmelidir:
  • Fidanlar çepeçevre uzun ve gelişmiş köklere sahip olmalı, kazık kökler ve saçak kökler dengeli ve yeterli bir şekilde dağılmalıdır.
  • Sürgünler iyi odunlaşmış ve yeterli uzunlukta ve kalınlıkta, kuvvetli gelişmiş olmalıdır.
  • Aşılı Asma Fidanında aşı yeri iyi kaynaşmış, callus dokusu çepeçevre ve yeterli miktarda oluşmuş olmalıdır.
  • Fidanın gövdesinde yaralanma, ezilme, kırılma vs. olmamalı, dış görünüşü sağlıklı olmalıdır.
  • Fidanın çeşidi ve anacı etiketinde yazıldığı gibi (ismine doğru) olmalıdır.
  • Fidanlar bu konuda yetkili devlet kuruluşları tarafından kontrol edilmiş ve gerekli izni ve sağlık raporlarını almış olmalıdır.
  • Fidan alınacak firma ile MUTLAKA !!! sözleşme yapılmalıdır.

 

Fidan Dikim Zamanı

  • Açık köklü arazi fidanları gözlerde uyanma gerçekleşmeden önce, toprak tavında iken dikilmelidir.
  • İklimi çok sert geçen yerlerde İlkbahar dikimi uygundur. İlkbahar dikimi erken yapılırsa asma yağışlardan en fazla yararlanır.
  • Tüplü fidan dikimi ise ilkbahar ve yaz başında yapılır.
  • Tüplü fidanın erken dikimde geç donlardan, geç dikimde aşırı sıcak ve kuraktan etkilenmemesine, uyuma devresine girene kadar pişkinleşme ve besin biriktirebilmesi için yeterli zaman bırakılmasına dikkat edilmelidir.

Yön ve Dikim Sıklığının Belirlenmesi

  • Arazinin şekli ile ilgili bir problem yoksa bağımızın yönü en iyi güneşlenmenin sağlandığı kuzey-güney istikametinde olmalıdır.
  • Sürekli ve şiddetli esen, sürgünlere hatta asmalara ve direklere zarar verebilecek rüzgarların olduğu yerlerde bağlar rüzgarın sıraların arasından geçeceği şekilde tesis edilmelidir. Böylece iyi havalanma ve rüzgardan az zarar görme gerçekleşir.
  • Küçük arazilerde sıralar tarlanın uzun kenarına paralel oluşturulur.
  • Çok meyilli yerlerde erozyonu azaltmak ve toprak işlemeyi kolaylaştırmak için sıralar meyilin dikine oluşturulmalıdır.

Yön ve Dikim Sıklığının Belirlenmesi

  • Aralık ve mesafe; 
  • Çeşide ve gelişme durumuna,
  • Anaca,
  • İklim ve toprak faktörüne,
  • Toprak işleme durumuna,
  • Uygulanacak olan terbiye sistemine bağlı olarak tercih edilir.

Yön ve Dikim Sıklığının Belirlenmesin Genel olarak

  • Kurutmalık Sultani Çekirdeksiz yetiştiriciliğinde: 3m. x 1,70-1,80m.
  • Sofralık Sultani Çekirdeksiz yetiştiriciliğinde: 3m. x 2m.
  • Sofralık üzüm yetiştiriciliğinde: 3m. x 2m.
  • Şaraplık üzüm yetiştiriciliğinde: 3m. x 1-1,5m.
  • Çardakta üzüm yetiştiriciliğinde: 3m. X 1,5-3 m. 
  • Aralık mesafe tercih edilebilir.
  • Telli terbiye sistemlerinde bırakılacak mesafe traktörün çalışabileceği genişlikte olmalıdır.

Arazinin İşaretlenmesi

  • İşaretleme; omçaların geleceği yerleri düzgün olarak saptamak, sıraları muntazam olarak oluşturmak amacı ile yapılır.
  • Diğer meyve bahçelerinde olduğu gibidir.
  • İp, şerit metre, işaretleme çubukları ile yapılır.
  • İşaretleme özenle yapılmalıdır. Düzgün olmazsa sıradan kaçan omcalar oluşur, bunlarda ilerde toprak işlemede zarar görebilir.

Dikim Çukurunun Açılması

 

Asma fidanı seçimi ve dikilmesi

  • Fidanların dikileceği çukurlar 40-50cm derinliğinde 35-40 cm genişliğinde olabilir.
  • Kürek, bel gibi el aletleri ile açılan fidan çukurları daha idealdir fakat çukurların açılması uzun sürer ve çok işçilik gerektirir.
  • Traktör burguları ile 70 cm derinliğe kadar, günde 600-650 adet açılabilir. Pulluk tabanını da parçaladıklarından fidan gelişimi için çok uygundur. Ancak ağır topraklarda çukurların kenarlarının sertleşmemesine dikkat edilmelidir. Sertleşme olursa demir çubuk yardımıyla sert yüzeyler çizilmeli ve fidan kök atmasına imkan verilmelidir.
  • Motorlu veya motorsuz el burguları ile açılabilir. 
  • Küskü denilen 5-6 cm çapında demirden yapılmış el aletleri ile açılabilir. Bu aletler fidana yeterli genişlik ve derinlikte yaşama alanı sağlamadığından, çukurların kenar ve diplerini sertleştirdiğinden ve uygun değildir.
  • Riper, dip kazan, pulluk gibi aletlerle dama tahtası çizgiler çapraz olarak oluşturulup kesişme yerlerine fidan dikimi yapılabilir.
  • Ağır bünyeli topraklarda çukurların sonbaharda açılması daha uygundur. Kurak bölgelerde ise torağın kurumaması için, çukurları çok önceden açmak uygun değildir.
  • Hangi şekilde olursa olsun tavında olmayan toprakta çukur açılırsa, çukur kenarlarında bir sıkışma olmakta ve sonuçta anormal, zayıf kök gelişimi oluşabilmektedir.

Fidanların Dikime Hazırlanması

  • Soğuk hava depolarında muhafaza edilen fidanlar dış ortama alışmaları bakımından 1 gün açık havada bekletilmelidir.
  • Kum havuzlarına hendeklenen fidanlar ise yerlerinden çıkartılmalı ve kaybettikleri suyu almaları için 24 saat su içerisinde bırakılırlar. Bu işlem tutum randımanı arttırır.
  • Fidanlara budama makası ile dikim tuvaleti yapılmalıdır. Bu amaçla kökler 6-8 cm. den tıraşlanmalı, kuvvetli ve dik gelişen sürgün 2-3 gözden kesilmelidir. Gövdeden çıkan yan ve boğaz kökleri dipten kesilmeli kırılan ve zayıf kökler ayıklanmalıdır.
  • Dikim tuvaleti dikimden hemen önce yapılmalı, kesilen yüzeylerin kurumaması için üzeri nemli çuvalla örtülmelidir.
  • Tüplü fidanda herhangi budama işlemi uygulanmaz.

Fidanların Çukurlara Dikilmesi

Asma fidanı dikiminde dikkat edilecek hususlar

  • Çukurlara toprak tahlili sonuçlarına göre temel (depo) gübreleme yapılmalıdır. Bu amaçla 150-200 g Potasyum Sülfat + Triple Super Fosfattan oluşan kimyevi gübreler fidan çukurlarına konur. Bu gübreler fidanların 2-3 sene bu besin maddelerine olan ihtiyacını karşılar.
  • Fidan çukurlarına kimyevi gübrelerle birlikte 1 kürek kadar yıllanmış çiftlik gübresi ilave edilebilir.
  • Kimyevi gübrelerin ve çiftlik gübresinin üzerine köklerin direk temasını engellemek 3-4 cm kalınlığında toprak atılır.
  • Aşı yeri toprak seviyesinin üzerinde kalacak şekilde dikim yapılmalıdır. Toprak fazla sıkıştırılmamalı, dikim sırasında çukur yarıya kadar toprak doldurulup, sıkıştırma can suyu verilerek sağlanmalıdır. Fazla sıkıştırma can suyunun kök bölgesine ulaşmasını ve genç köklerin gelişmesini engeller. 
  • Tüplü fidanlar harcı dağılmadan kapları çıkartılır ve çukur tamamen toprakla doldurulup, su ile hafifçe sıkıştırılır.

Can Suyu Verilmesi ve Kümbet (Köstebek) Yapılması

Asma fidanı dikilmesi ve can suyu

  • Dip köklerin gelişmesini sağlamak ve doldurma sırasında kalabilecek toprak boşluklarının ortadan kaldırılması amacı ile can suyu vermek gerekir.
  • Su toprak tarafından emildikten sonra fidanların üzeri kuru, ince ve yumuşak toprak ile örtülüp kümbet yapılır. Tüplü fidanlarda buna gerek yoktur.
  • Fidanların yerinin belli olması ve gelişecek sürgünün bağlanması için herek çakılır.
  • Yapılan kümbet zaman zaman kontrol edilir.
  • Yağmur sonrası oluşan kaymak tabakası sürgünlerin kolay çıkmasını sağlamak için hafifçe kırılmalıdır.

Dikimden Sonra Yapılacak İşlemler

  • İlkbaharda havaların ısınması ile gözler patlar. Sürgün çıkışını kolaylaştırmak için kaymak tabakası kırılır.
  • Dikimden 1,5-2 ay sonra fidan boğazları açılıp aşı noktası temizlendikten sonra tekrar toprakla kapatılır.
  • Sürgünler bir karış olduğu zaman kümbetler dağıtılır.
  • Büyüyen sürgünler hereğe bağlanır.
  • Yabancı ot temizliği ve kaymak tabakasının kırılması için 2-3 defa çapa yapılır.
  • İlk yıl sulama özellikle tüplü fidanlarda eksiksiz gerçekleştirilmelidir.